આલ્કાઈલ હેલાઈડમાંથી આલ્કીન બનાવવાની પદ્ધતિ (ડીહાઈડ્રોહેલોજિનેશન) વિગતવાર સમજાવો.

(N/A) બનાવટ: આલ્કાઈલ હેલાઈડ $(RX)$ ને આલ્કોહોલીય પોટેશિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ (ઈથેનોલમાં ઓગળેલ પોટેશિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ) સાથે ગરમ કરતા $\beta$-વિલોપન પ્રક્રિયા થાય છે.
પ્રક્રિયાનું સ્વરૂપ: આ પ્રક્રિયાઓમાં,આલ્કાઈલ હેલાઈડમાંથી એસિડના સ્વરૂપમાં હેલાઈડ દૂર થાય છે અને આલ્કીન બને છે,જેને વિલોપન પ્રક્રિયા કહેવાય છે. $\beta$-કાર્બન પરથી હેલોજન અને હાઈડ્રોજન દૂર થાય છે અને $HX$ મુક્ત થાય છે. તેથી આ પ્રક્રિયાને આલ્કાઈલ હેલાઈડનું $\beta$-વિલોપન કહેવામાં આવે છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા: $R-CH_2-CH_2-X + KOH (\text{alc.}) \xrightarrow{\Delta} R-CH=CH_2 + KX + H_2O$.
પ્રક્રિયાનો વેગ:
$(i)$ પ્રક્રિયાનો વેગ હેલોજનના સ્વભાવ પર આધાર રાખે છે: $I > Br > Cl$.
$(ii)$ પ્રક્રિયાનો વેગ આલ્કાઈલ સમૂહ પર પણ આધાર રાખે છે: $3^{\circ} > 2^{\circ} > 1^{\circ}$.